Εκλογές ηγεσίας στη ΔΗΣΥ: Η μοιραία ταλάντευση ανάμεσα στη συντήρηση και την πρόοδο


Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Όταν ξεκίναγε η διεργασία πολιτικής εξυγίανσης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. από την ολέθρια ταλαιπωρία στην οποία το οδήγησε η περίοδος ηγεσίας Βενιζέλου στο πλαίσιο της συγκυβέρνησης με την ακραίων δεξιών φρονημάτων σαμαρική Νέα Δημοκρατία, τίποτα δεν έδειχνε ότι θα καταλήγαμε εδώ που είμαστε σήμερα! Εγώ, τουλάχιστον, εντός της απολύτως εξατομικευμένης θεώρησης των τότε πραγμάτων, όλα τα ανέμενα εκτός από ένα: Να τελειώσει όλη αυτή η ιστορία χωρίς να έχουν εν τω μεταξύ περιέλθει εις γνώσιν των πολιτών (εμού συμπεριλαμβανομένου) τα αναγκαία στοιχεία για να απαντηθεί το θεμελιώδες στην Πολιτική ερώτημα, αν πρόκειται για προοδευτικό ή συντηρητικό κόμμα!

Και για να το κάνω ακόμη ευκρινέστερο: Ο υπό συγκρότηση πολιτικός σχηματισμός που φιλοδοξεί να υποκαταστήσει τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στον επί της ουσίας ακλήτευτο ακόμη -όπως εξελίχτηκαν τα πράγματα- ρόλο συνεχιστή του ΠΑ.ΣΟ.Κ., θα είναι ένα κόμμα της δεξιάς ή της αριστεράς;

Θα μπορούσα να σιωπήσω για τις σημερινές εξελίξεις στο εξ ιδρυτικής θεμελίωσης προοδευτικό και αναμφίβολα αριστερό κίνημα που επικαθόρισε την προσωπική σχέση μου με τα δημόσια πράγματα επί δεκαετίες. Όμως, σ’ όλη τη διαδρομή μου ως μέλος και στέλεχος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. έλεγα πάντα καθαρά την άποψή μου, εσωτερικά εγκλωβισμένος στην απελευθερωτική τελικά πρακτική της πολιτικής καθαρότητας, που είναι προϋπόθεση άφευκτη  για ουσιαστική δημοκρατία μέσα στο κόμμα. (Προϋπόθεση, που αν τηρηθεί απαρέγκλιτα, μεταβιβάζεται και στις θεσμικές λειτουργίες του ίδιου πολιτεύματος, αφού τα κόμματα δεν είναι μηχανισμοί προαγωγής συμφερόντων, ουδέ καν ταξικών, πολλώ δε μάλλον και σε καμιά περίπτωση ιδιωτικών επιχειρηματικών τοιούτων, αλλά αντίθετα είναι φορείς λαϊκής κυριαρχίας και κεντρικά όργανα της δημοκρατικής λειτουργίας. Προϋπόθεση, όμως, η οποία την ίδια ώρα -οφείλω να πω- παραμερίστηκε προκλητικά στη δεύτερη μετα-ανδρεϊκή περίοδο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. από τις φατριαστικές γραφειοκρατίες κομματικών στρατών των επίδοξων διαδόχων του ιδρυτή).

Η συμμετοχή στις ενδοπαραταξιακές εκλογές

Οφείλω, λοιπόν, να είμαι και εδώ καθαρός: Δεν πρόκειται να συμμετάσχω στη διαδικασία εκλογής ηγεσίας του εν λόγω σχήματος!

Για 2 βασικούς λόγους:

  1. Αγνοώ -όπως ήδη προσπάθησα να εξηγήσω- για ποιά ακριβώς πολιτική καλούμαι να επιλέξω ανάμεσα σε 9 υποψηφίους, τουλάχιστον ως προς το θεμελιώδες όπως τίθεται κριτήριο αξιολόγησης, δηλαδή το προοδευτικό ή συντηρητικό πρόσημο πολιτικής κατεύθυνσης του χώρου. Είναι, δηλαδή, για τα δικά μου μέτρα, συνθήκη μείζων αυτοσεβασμού στον ρόλο μου ως πολίτης, να γνωρίζω τί πρεσβεύει σε επίπεδο αρχών ένας πολιτικός οργανισμός, προκειμένου να αποφασίσω αν θα τον υποστηρίξω, ή όχι! Αλλιώς, φοβούμαι πως όλα άγουν σε «πλάσματα πολιτικής» και μόνον! Ειρήσθω εν παρόδω, υποστηρίζω ότι γενικώς δεν είναι δόκιμο πολιτικά και λογικά, να επαφίεται σε εκλεγησόμενη ηγεσία να αποφανθεί για την ιδεολογία ήδη υπάρχοντος πολιτικού φορέα. Η πολιτική ιστορία και οι παραδόσεις τα ορίζουν αυτά και όχι η οιαδήποτε ηγεσία, που εξ ορισμού έχει χαρακτήρα ήσσονος βάρους από τις συλλογικές αναφορές του φορέα.
  2. Ακόμη, όμως, κι αν υποθέσουμε πως θα παρέβαινα τον όρο που επικαλέστηκα προηγουμένως και εψήφιζα υπέρ τινός υποψηφίου, του οποίου την πολιτική ταυτότητα δεν γνωρίζω, ποιά δημοκρατική νομιμοποίηση θα έφερε στη συνέχεια εδραζόμενος και στη δική μου ψήφο ο οιοσδήποτε σήμερα εκλεγείς αρχηγός; Ερώτημα, που ιδίως στο μυαλό μου τίθεται επί τάπητος, στην περίπτωση εκλογής προσώπου που εγώ θα έχω καταψηφίσει, διαφωνώντας μάλιστα θεμελιωδώς με τις απόψεις του; (Φυσικά, αντιλαμβάνομαι ότι εν μέρει επιχειρεί να επιλύσει αυτό το πρόβλημα η ρύθμιση της πολιτικώς ολίγον γραφικής και σε κάθε περίπτωση νεολογιστικής, καινοφανούς και απολύτως ενδεικτικής του βάθους της κρίσης που διέρχεται ο χώρος, επιτροπής Αλιβιζάτου. Ωστόσο, η ρύθμιση της «επιτροπής δεοντολογίας»-σκηνικού, που επιβάλλει ότι στον β΄ γύρο δικαιούνται να λάβουν μέρος μόνον όσοι εψήφισαν στον α΄ γύρο, αποτελεί τελικά θρίαμβο πολιτικού δικολαβισμού! Διότι είναι πλέον ή βέβαιον ότι το σύνολο των ψηφισάντων του α΄ γύρου θα επικαλείται στη συνέχεια όποιος εκλεγεί ως πεδίο νομιμοποποίησής του. Το δηλώνουν, άλλωστε, αυτό ανοιχτά και αυτάρεσκα από τώρα κιόλας όλοι οι υποψήφιοι στα σχεδόν πανομοιότυπα προσκλητήρια συμμετοχής που απευθύνουν στους εκλογείς για την εν λόγω ενδοπαραταξιακή κάλπη).

Η ανάθεση της εποπτείας των διαδικασιών εκλογής ηγεσίας σε όργανο «εκτός κόμματος» και μάλιστα με ad hoc χαρακτήρα (ανεξαρτήτως του κύρους των μελών του, που κατά τα άλλα αποδέχομαι ως δεδομένο), αποδεικνύει, όπως είπα, το βάθος της κρίσης που διέρχεται ο χώρος. Ταυτόχρονα, αποτελεί ευθεία αναγνώριση της αδυναμίας του να εγγυηθεί τις διαδικασίες εκλογής και τον δημοκρατικό χαρακτήρα τους. Γιατί άραγε, πολιτικός φορέας με τέτοιες εσωτερικές ενοχές και ανασφάλειες, σε ό,τι αφορά την εκλογή ηγεσίας του, θα μπορούσε να εγγυηθεί ότι στη συνέχεια θα αποφανθεί για τις αρχές πολιτικής και ιδεών, που ακολούθως θα συνιστούν την πολιτική του ταυτότητα; Εκτός κι αν ακόμη και στο πεδίο ιδεολογικών αυτοπροσδιορισμών του χώρου, θα κληθεί και πάλι κάποιος εξωκομματικός ad hoc θεσμός να κάνει τη δουλειά. Θα επρόκειτο όμως για το έσχατο όριο αυτοταπείνωσης και κατεξευτελισμού μιας παράταξης, της οποίας η ιστορία μαρτυρεί ότι η αυτο-οργάνωση του λαϊκού παράγοντα με δημοκρατικές διαδικασίες και σε πολιτική γραμμή αριστερόστροφη, μπορεί να εγγυάται επί μακρόν ομαλότητα, πρόοδο και ελπιδοφόρο μέλλον για τις επόμενες γενιές.

Η διεθνής πτυχή της σοσιαλδημοκρατικής κρίσης και η διαφορά του ΠΑ.ΣΟ.Κ.     

Την ίδια ώρα, που στην Αθήνα τα υπολείμματα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. αρθρώνουν λεκτική στόχου πολιτικής αυτονόμησης από τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και τη Νέα Δημοκρατία, στη Γερμανία το SPD έλαβε απόφαση αποχής από συμμετοχή στην επόμενη κυβέρνηση της χώρας, με ομολογημένο κριτήριο όχι το βαθμό προγραμματικής διαφωνίας με τους χριστιανοδημοκράτες, αλλά την κακή επίδοσή του στις πρόσφατες εκλογές. Πρόκειται για την άλλη όψη του κρισιακού ζητήματος της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας και την αδυναμία πολιτικού αυτοπροσδιορισμού του χώρου. Η μεγάλη διαφορά με την Ελλάδα έγκειται στο ότι η Γερμανία είναι χώρα του σκληρού ευρωπαϊκού πυρήνα, που βιώνει τελείως διαφορετικά και πολύ ηπιότερα τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στην ευρωζώνη, σε σύγκριση με τη μεγάλη κοινωνική καταστροφή, που η ίδια κρίση έφερε στη μεσογειακή ζώνη της Ε.Ε..

Σε κάθε περίπτωση, η τελική διαφοροποίηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. από τα φιλικά προς αυτό κόμματα στη νότια Ευρώπη -και όχι μόνο-, ακόμη και από το SPD, απομένει εν τοις πράγμασι να είναι ότι όλοι οι υποψήφιοι για την ηγεσία της ΔΗ.ΣΥ. (πλην ενός, αλλά κι αυτός με αιτιολόγηση πολιτικών τακτικών, και όχι ιδεολογικοπολιτικής διαφοράς) αποφεύγουν να δεσμευτούν ότι δεν θα συνεργαστούν με την πολιτική δεξιά!

Σε τί θα μπορούσε να αποδίδεται αυτή η κρίσιμη διαφοροποίηση πολιτικής στάσης του εναπομένοντος ΠΑ.ΣΟ.Κ. από την αυτονόητη αντι-δεξιά στάση όλων των άξιων λόγου ευρωπαίων ομοϊδεατών του, αν όχι σε βαθύτερη πρόσδεσή του στο συστημικό όχημα, που καλείται να ανατρέψει η ευρωπαϊκή προοδευτική πολιτική παράταξη;

Την ίδια ώρα, στη μεσογειακή Ευρώπη αλλά και στη Βρετανία και τη Γαλλία, τα εκεί «αδελφά» κόμματα επιχειρούν την αριστερή στροφή, σχεδόν εκ της ανάγκης να προσαρμοστούν στις επιταγές του αυτονόητου: Αν η σοσιαλιστική παράταξη θα έχει μέλλον στη γηραιά ήπειρο, είναι προφανές πως μόνο ως εκφραστής προοδευτικής πολιτικής μπορεί να επιβεβαιωθεί.

Τα συμπεράσματα για το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν είναι και πολύ κολακευτικά…

Οι δευτερεύουσες πολιτικές συνέπειες της κακής εικόνας της ΔΗ.ΣΥ.

Όμως, με την ακραίως τακτικιστική και πολιτικά αφερέγγυα ως βάση για σοβαρή πολιτική συζήτηση κατάσταση στις εκλογές ηγεσίας στη ΔΗ.ΣΥ., όσο και την εμπέδωση του αδόκιμου όρου «κεντρο-αριστερά» μόνο για τις επικοινωνιακές ανάγκες απεύθυνσης σε ευρύτερα κοινά, όλ’ αυτά οδηγούν και σε μία ακόμη αρνητική των πραγμάτων συνέπεια: Στην άδικη για την ιστορία του χώρου παρουσίαση του πολιτικού «κέντρου» στην Ελλάδα, ως του δήθεν προσδιοριστικού στοιχείου εκείνου που θα μπορούσε να κομίζει κάποιο είδος επεξηγηματικής πολιτικής  νομιμοποίησης για τη συνεργασία με τη δεξιά -και εν προκειμένω με τη Νέα Δημοκρατία υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Όμως, το πολιτικό κέντρο στην Ελλάδα έχει παράδοση και ιστορικό αποτύπωμα  καθαρά αντι-δεξιού προσανατολισμού! Στην πολιτικώς ατελή και δύσμορφη μεταπολεμική Ελλάδα του αντικομμουνισμού και σκληρής δεξιάς επικυριαρχίας που επέβαλε το ανοσιούργημα της Γιάλτας και των σφαιρών επιρροής, με την Ελλάδα να ανήκει στη Δύση ως μοίρα φυλάκισης της χώρας σε επιταγές υλοποίησης αποφάσεων που έλαβαν άλλοι αντ’ αυτής και χωρίς ίχνος δημοκρατικής νομιμοποίησης, με την αριστερά εκτός νόμου, το πολιτικό κέντρο εδώ ποτέ δεν υπήρξε συνεργάτης της δεξιάς, αλλ’, αντιθέτως, ο ιστορικός αντίπαλός της. Φιλοξενήθηκαν στους κόλπους του Κέντρου στην Ελλάδα το σύνολο σχεδόν της εγχώριας αριστεράς, αν ήθελε να υπάρχει η ελάχιστη επιτρεπτή σε αντιδημοκρατικές συνθήκες αριστερή πολιτική εκπροσώπηση. Και ακόμη το Κέντρο υπήρξε πολύτιμος συμπαραστάτης και αρωγός, στο πρόσωπο του Αλέξανδρου Σβώλου και άλλων, στην ελληνική αριστερά, στους αγώνες για δημοκρατία.

Πώς όλ’ αυτά παραγράφονται μονοκοντυλιά, προς χάριν αυτών των ανεκδιήγητων τακτικισμών, διεύρυνσης της ΔΗ.ΣΥ. και μάλιστα με ανομολόγητη την προοπτική συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία; Η παραχάραξη της ιστορίας για την ευκαιριακή  εξυπηρέτηση των εκάστοτε πολιτικών καιρών, όταν υπερβαίνει κάποια όρια καθίσταται άγος.

Αν είναι να υπάρξει πολιτικό Κέντρο στην Ελλάδα (αυτή είναι μια συζήτηση που θα κάνουμε κάποιαν άλλη φορά), θα είναι με αντι-δεξιό πρόσημο πολιτικού αυτοπροσδιορισμού.

Γι’ αυτό και είναι εγκληματικό να εγκλωβίζεται μέσα σ’ όλα αυτά το μέλλον του (όποιου υφισταμένου σήμερα Κέντρου) στο πλευρό της πολιτικής δεξιάς. Και τούτο είναι επίσης έργο της υπόθεσης της ΔΗ.ΣΥ., η οποία απολύτως αναρμοδίως τσαλαβουτάει στο Κέντρο, το οποίο προδήλως ασφυκτιά από την ολοφάνερα τυχοδιωκτική εκπροσώπησή του από πρόσωπα και φορείς, όπως ο κ. Σταύρος Θεοδωράκης και το «Ποτάμι» και η Ένωση Κεντρώων και η κωμωδία Λεβέντη.

Η ΔΗ.ΣΥ, όφειλε να διαφυλάξει και να εγγυηθεί το πολιτικό Κέντρο στην Ελλάδα, ως φερέγγυο προοδευτικό δυνάμει εταίρο μιας προοπτικής αριστερής πολιτικής διεξόδου για την πατρίδα και τους πολίτες.

Αντ’ αυτού, το κατέστησε άθυρμα των πολιτικών εμπόρων, που συνωστίζονται έξω από τον ναό της δημοκρατικής νομιμότητας.

Κι ίσως αυτό το όνειδος είναι βαρύτερο ακόμη και από την τόσο εκτεταμένη αδικοπραξία σε βάρος της πολιτικής ιστορίας του ΠΑ.ΣΟ.Κ..

_____________________

Υγ1: Οι εξελίξεις στη ΔΗ.ΣΥ. επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί από την αρχή έλεγαν σχετικά με τη νεοπαγή ακόμη διαδικασία εκλογής ηγεσίας στα κόμματα με καθολική ψήφο: Πρόκειται για μέθοδο της ελάχιστης δυνατής εξατομικευμένης πολιτικής δέσμευσης όποιου πολίτη επιθυμεί να αναμιχθεί στον δημόσιο βίο μας δραστηριοποιούμενος σε κάποιον πολιτικό φορέα, απέναντι στο ίδιο το κόμμα προτίμησής του. Αυτή η χαλάρωση της πολιτικής σχέσης μεταξύ του πολιτικού φορέα και του πυρήνα της ίδιας της ύπαρξής του, δηλαδή των μελών του, πολύ περισσότερο η πλήρης υποκατάσταση του ειδικού βάρους της ιδιότητας του κομματικού μέλους, από «μεταφερόμενα κοινά εκλογέων» προφανώς υποκείμενα σε επηρεασμό  της γνώμης τους από παράγοντες εκτός ιδεολογικών αναφορών και πολιτικών αρχών, όπου κυριαρχεί η μιντιοκρατική αίσθηση για τα πράγματα δημόσιου ενδιαφέροντος, έβλαψε τα κόμματα και συνεπάγωγα τη δημοκρατία. Είναι διαδικασία που  αποδεικνύεται πλέον πως έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος σε επίπεδο ποιότητας δημοκρατίας, απ’ όσο φαινόταν. Δηλαδή, δεν είναι απλά μια ευκαιρία συμμετοχής στα κοινά, όπως επιχειρήθηκε να εμφανιστεί στην αρχή, αλλά περισσότερο κατατείνει σε «κόλπο» μεταβίβασης του δικαιώματος αυτο-διεύθυνσης ενός πολιτικού φορέα σε αναρμόδια, σε τελευταία ανάλυση, κοινά εκλογέων.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι ευθύνες του Γιώργου Παπανδρέου, που πρώτος έφερε αυτήν την κακή πρακτική στα ελληνικά κόμματα, είναι μεγάλες.  Αντιλαμβάνομαι την τότε αγωνία του Γ. Παπανδρέου να ενισχύσει τη νομιμοποίηση της ηγεσίας που του απονεμήθηκε από τον Κώστα Σημίτη, με διαδικασία καθολικής εκλογής. Αντί, όμως, να ήταν αυτό μια λύση εφ’ άπαξ εφαρμοστέα για να αντιμετωπιστούν δυσκολίες της τότε συγκυρίας και μετά να επιστρέφαμε στην κανονικότητα εκλογής ηγεσίας από εκλεκτορικά σώματα πολιτικά δεσμευόμενων μελών πολιτικού φορέα, κατέληξε να γίνει ο κανόνας.

Αυτό το πλάσμα δημοκρατικής τερατογένεσης, πρέπει να τελειώνει το συντομότερο και οι πολιτικοί φορείς να επιστρέψουν στον ρόλο τους, ως ενώσεις προσώπων που μοιράζονται ίδιες πολιτικές αρχές και ιδεολογία. Με καταστατικά διασφαλισμένο και εγγυημένο το δικαίωμα αυτοδιεύθυνσης και αυτοδιοίκησής τους. Μεταξύ τέτοιων κομμάτων αυτής της δομής και της συγκρότησης και  μόνον αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο η διαδικασία δημοκρατικής εκλογής στις κάλπες των γενικών  εκλογών με καθολική ψήφο από τους πολίτες.

Υγ2: Για τους καλά γνωρίζοντες τα εσώτερα των κομμάτων που ασπάζονται τις αρχές του σοσιαλισμού, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο συζήτησης περί τυχόν «γκρίζων» περιοχών πολιτικής ταύτισης σοσιαλισμού και σοσιαλδημοκρατίας. Οι διακρίσεις είναι μεγάλες, σαφείς και μη επιδεχόμενες παρεξηγήσεις. Ιδίως στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. (όσοι ήμαστε τότε εκεί που άρχιζε το ταξίδι), γνωρίζαμε άριστα πόσο διαφορετικές κοσμοθεωρίες πρεσβεύαμε εμείς από τους σοσιαλδημοκράτες. Θυμίζω (και για όσους δεν το γνωρίζουν θέτω υπόψη τους) ότι η στιγμή ένταξης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στη Σοσιαλιστική Διεθνή προκάλεσε σοβαρό εσωκομματικό κλονισμό, όταν αποφασίστηκε. Προσθέτω, μάλιστα, ότι παρασχέθηκαν τότε στη βάση του κινήματος σοβαρές διαβεβαιώσεις για τις αποστάσεις που θα διατηρούνταν από μεριάς του ΠΑΣΟ.Κ. σε θέματα ιδεολογίας και διεθνούς πολιτικής έναντι της Σοσιαλιστικής Διεθνούς. Η τότε ηγεσία σεβάστηκε απολύτως αυτές τις εγγυήσεις που δόθηκαν στη βάση του κινήματος και οι διαφοροποιήσεις τοποθετήσεών μας σε πολλά ζητήματα διεθνούς πολιτικής ήταν πολύ συχνές.

Η ίδια η ζωή απέδειξε στη συνέχεια ότι και η ίδια η Σοσιαλιστική Διεθνής αποστασιοποιήθηκε από επιλογές της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, απόσταση που και σήμερα υφίσταται και μάλιστα τα τελευταία χρόνια μάλλον διευρύνεται, αντί να μικραίνει.

(Η ανάλυση αυτή δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)

 

 

 

 



Copyright 2014 Circogreco.gr | All Rights Reserved | Adapted by TXrys | Hosted by Five Star Hosting | About us | Contact us